Żywienie w przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (POChP)

POChP, czyli przewlekła obturacyjna choroba płuc to nieuleczalna choroba układu oddechowego, nazywana także przewlekłym bronchitem lub rozedmą. POChP powoduje zwężenie oskrzeli i w ten sposób trudności w przepływie powietrza, a w efekcie w oddychaniu. Schorzenie ma charakter postępujący, a zmiany w płucach, jakie powoduje, są tylko częściowo odwracalne.Główną przyczyną choroby jest palenie tytoniu. Dotyczy to zarówno długoletnich palaczy, jak i palaczy biernych. Według Światowej Organizacji Zdrowia POChP zajmuje obecnie czwarte miejsce na liście najbardziej śmiercionośnych schorzeń. Wyprzedzają ją jedynie takie choroby jak zapalenia płuc, udary mózgu i zawały serca. W Polsce liczbę chorych na POChP szacuje się na ok. 2 mln osób, co roku umiera 15 tys. Osób. (źródło: senior.pl)

W POChP najbardziej uciążliwym objawem są duszności – pacjent ma problem z nabraniem powietrza i wypchnięciem go z płuc przy wydechu. Problemy z oddychaniem powodują trudności z jedzeniem posiłków, co prowadzi do utraty masy ciała, pogorszenia stanu odżywienia, a nawet do rozwinięcia się niedożywienia, które jest częstym powikłaniem POChP. Przedłużające się niedożywienie jest ściśle powiązane z obniżeniem skuteczności leczenia i zwiększonym ryzykiem zgonu. Dlatego przestrzeganie zaleceń żywieniowych w POChP odgrywa ważną role w całym procesie leczenia.

Wzmożony wysiłek pacjenta przy oddychaniu przekłada się na większe niż u ludzi zdrowych zapotrzebowanie na energię. Jakkolwiek odpowiednie żywienie nie może uleczyć POChP, pomoże pacjentowi czuć się lepiej i mieć więcej sił na oddychanie i wykonywanie codziennych czynności. Dobry stan odżywienia pomaga również w zwalczaniu infekcji dróg oddechowych, które są bardzo częste u chorych POChP.

• Utrzymanie prawidłowej masy ciała.
• Jeśli pacjent ma nadwagę, jego serce i płuca muszą pracować ciężej przy oddychaniu. W przeciwieństwie do tego pacjent niedożywiony czuje się słaby, cały czas zmęczony i może być bardziej podatny na infekcje dróg oddechowych. Infekcje czynią oddychanie jeszcze trudniejszym i prowadzą do zaostrzenia objawów POChP.
• Kontrolowanie masy ciała.
• Ważenie się przynajmniej raz w tygodniu pomoże utrzymywać masę ciała pod kontrolą. Jeśli pacjent przyjmuje diuretyki lub sterydy, masę ciała powinno się sprawdzać nawet codziennie. Jeśli wahnięcia wagi (zarówno wzrost jak i spadek) sięgają 1 kg w ciągu dnia lub ok. 2,5 kg w ciągu tygodnia należy skonsultować się z lekarzem.
• Picie dużych ilości płynów.
• Jeśli lekarz nie zaleci inaczej, pacjent powinien wypijać codziennie 6 do 8 szklanek napojów bezkofeinowych. To pomaga rozrzedzać wydzielinę w płucach i ułatwia jej odkrztuszanie. Niektórzy pacjenci odmierzają dzienną porcję płynów w oddzielnym pojemniku co pomaga im podzielić jej wypijanie równomiernie w ciągu całego dnia. Należy pamiętać o zmniejszeniu ilości wypijanego płynu wieczorem, aby nie wstawać kilka razy w ciągu nocy do toalety.
• Zmniejszenie spożycia sodu.
• Spożywanie zbyt dużych ilości soli powoduje, że organizm zatrzymuje wodę a to czyni oddychanie jeszcze trudniejszym. Aby zmniejszyć spożycie soli nie należy dodawać jej do przygotowywanych potraw i uważnie czytać etykiety produktów spożywczych. Jeśli zawartość sodu przekracza 300 mg na jedną porcję produktu nie należy go jeść.
• Unikanie przejadanie się i produktów powodujących gazy (wiatry).
• W przypadku przejedzenia żołądek zwiększa znacząco swoja objętość, co utrudnia oddychanie. Gazowanie napoje lub wiatropędne produkty takie jak groch, fasola, kalafior czy kapusta również wywołują wzdęcia. Wyeliminowanie tego typu produktów i napojów na pewno ułatwi oddychanie.
• Jedzenie mniejszych objętościowo ale częstszych posiłków.
• Jeśli pacjent ma niedowagę, powinien jeść częściej ale mniejsze objętościowo, a jednocześnie wysokokaloryczne posiłki, co pomoże mu zaspokoić potrzeby żywieniowe organizmu. Nie przepełnianie żołądka dużymi objętościowo posiłkami ułatwi oddychanie. Pacjent powinien jeść odpowiednią ilość kalorii w ciągu dnia. Warto wzbogacać wartość kaloryczną posiłków przez dodatek śmietanki, masła, oliwy czy masła orzechowego.
• Pacjentom z niedowagą poleca się picie produktów odżywczych Nutridrink, które w małej objętości dostarczają dużą dawkę energii oraz niezbędnych składników odżywczych.
• Zapewnienie odpowiedniej ilości błonnika w pożywieniu.
• Żywność bogata w błonnik, taka jak warzywa, otręby, ryż, produkty zbożowe i owoce wspomaga trawienie przez ułatwianie pasażu jelitowego. Dziennie spożycie błonnika powinno wynosić od 20 do 35 gramów.
• Odżywianie dostarcza ciału energii czyli paliwa, którego potrzebujemy do życia. Człowiek potrzebuje energii na wszystko co robi, również na oddychanie.

• Jedz powoli, małymi kęsami, dokładnie przeżuwając. Nie śpiesz się.
• Wybieraj produkty i potrawy łatwe do pogryzienia oraz przełknięcia.
• Jedz częściej ale mniejsze objętościowo posiłki: zamiast 3 większych wybierz 6 mniejszych posiłków
• Staraj się nie pić zbyt dużo w czasie jedzenia – pozostaw napój na koniec, aby w czasie jedzenie dodatkowo nie przepełniać żołądka.
• Spożywaj posiłki siedząc w pozycji wyprostowanej.