Operacja a stan odżywienia
Podczas operacji usuwa się guz oraz tkanki znajdujące się w jego obrębie, które mogą zawierać komórki nowotworowe. Niekiedy wycinane są także zdrowe tkanki, co ma zapobiec rozprzestrzenianiu się nowotworu.
Zastosowanie zabiegu chirurgicznego jako jednej z metod leczenia uzależnione jest od:- rodzaju nowotworu,
- lokalizacji nowotworu,
- obecności komórek nowotworowych w innych narządach, niż umiejscowienie pierwotnego guza tzw. przerzuty nowotworowe.
Nie zawsze można przeprowadzić operację. U ponad połowy badanych nowotwór jest jednak operowany, po czym włącza się inne metody leczenia jak radioterapia lub chemioterapia.
Operacje i wsparcie żywieniowe
Z powodu ryzyka związanego z niedożywieniem i operacją zaleca się by wszyscy chorzy byli poddawani ocenie stanu odżywienia przed zabiegiem chirurgicznym. U pacjentów niedożywionych powinno się rozważyć okołooperacyjne leczenie żywieniowe. Przydatne jest też branie tego problemu pod uwagę w 3 fazach:- przedoperacyjnej,
- okołooperacyjnej,
- pooperacyjnej.
Okres przed- i okołooperacyjny
U wielu chorób z chorobą nowotworową w momencie diagnozy i podjęcia decyzji o zabiegu chirurgicznym występują już pierwsze symptomy niedożywienia, głównie utrata masy ciała. Wynika to ze spożywania zbyt małej ilości pożywienia w stosunku do zapotrzebowania. Dlatego też tak istotne jest wprowadzenie odpowiednio wcześnie wsparcia żywieniowego, którego celem jest dostarczenie dostatecznej ilości energii i białka. Wsparcie żywieniowe włączane jest na długo przed operacją, zwłaszcza u chorych z nowotworem umiejscowionym w okolicach głowy, szyi, żołądka i jelit, gdyż są oni najczęściej narażeni na niedożywienie i wyniszczenie nowotworowe. Dzięki włączeniu wsparcia żywieniowego w okresie przedoperacyjnym chorzy mogą zostać właściwie przygotowani do zabiegu i zapobiec można pogorszeniu się stanu ich odżywienia po operacji.
Okres pooperacyjny
W okresie pooperacyjnym głównym celem leczenia jest powrót chorego do normalnego funkcjonowania, a także minimalizacja powikłań. W tym czasie organizm potrzebuje znacznie większe ilości składników odżywczych, zwłaszcza białka, które odgrywa istotną rolę w procesie gojenia ran i regeneracji organizmu. Chorzy niechętnie sięgają po jedzenie, dlatego w tym czasie tak istotne jest regularne monitorowanie stanu odżywienia chorego i ewentualne wdrożenie wsparcia żywieniowego. W tym czasie bardzo przydatne są doustne preparaty odżywcze, zwłaszcza u chorych, którzy tylko częściowo pokrywają zapotrzebowanie energetyczne żywnością tradycyjną.
Odpowiedni stan odżywienia zmniejsza ryzyko powikłań pooperacyjnych, m.in.:- wspomaga gojenie ran pooperacyjnych,
- redukuje ryzyko wystąpienia powikłań pooperacyjnych,
- redukuje ryzyko powikłań metabolicznych,
- skraca czas pobytu w szpitalu
Wsparcie żywieniowe jest również konieczne u pacjentów, którym w celu zwalczenia nowotworu, usunięto narządy (lub pewne ich części) odpowiedzialne za spożywanie, trawienie bądź wchłanianie pokarmów. Jeśli operacja dotyczyła okolic głowy lub szyi, często miewają oni problemy z żuciem i połykaniem. Z kolei u pacjentów, u których operowane były narządy układu pokarmowego, często pojawiają się zaburzenia trawienia lub wchłaniania. Wsparcie żywieniowe ma na celu dostarczyć do organizmu odpowiednią ilość potrzebnych składników odżywczych.